Wat voor coach ben jij?

Daadkrachtig, perfectionistisch en nieuwsgierig, die eigenschappen vindt Marc Lammers wel bij hem passen. De bondscoach van het Nederlands hockeyteam is altijd op zoek naar vernieuwingen die zijn dames een paar procenten beter helpen presteren. ‘Hoe harder omstanders zeggen dat het moeilijk wordt, hoe meer mogelijkheden ik zie.’

De hitte en smog in Bejing een probleem? Voor Marc Lammers niet. Hij ziet de vieze lucht in de Chinese hoofdstad juist als mogelijkheid zich met zijn team te onderscheiden tijdens de Olympische Spelen.‘We zijn in China geweest en hebben ervaren dat ademhalen daar inderdaad moeilijker is. Gelukkig kennen we bij hockey de interchange regel: spelers mogen gewisseld worden. We overwegen ze straks op de bank een zuurstofmasker op te laten zetten. Dat zal er misschien vreemd uitzien, maar zorgt er wel voor dat ze sneller herstellen. Dat herstel kost dan bovendien minder energie. De hitte brengt met zich mee dat een aantal spelers veel vocht zullen verliezen - dat tekort krijg je bijna niet aangevuld. Bij deze spelers overwegen we een infuus te gebruiken. Er zitten natuurlijk morele grenzen aan oplossingen, daar zijn we ook mee bezig. En elke innovatie brengt kinderziektes met zich mee, die proberen we in de training en tijdens de oefenwedstrijden te overwinnen. Ergocoaches wil ik adviseren ook tijd vrij te maken voor training. Het is belangrijk om de gelegenheid te krijgen fouten te maken, dat maakt je beter voorbereid als het er echt op aankomt.’

Onbewust bekwaam
Goede open vragen, die zijn heel belangrijk in het coachingsproces, weet Lammers. ‘Acht jaar geleden vertelde ík de spelers nog wat ze moesten doen en hoe ze het moesten doen. Inmiddels heb ik geleerd dat de motivatie vanuit henzelf moet komen. Door vragen te stellen als “Wat denk jíj dat er moet veranderen?”, of “Hoe zou jíj het aanpakken”, raken ze meer betrokken bij de verandering. Goede hulpmiddelen helpen ook. Ik heb veel experts om me heen die daarover adviezen kunnen geven. Zo maak ik gebruik van analyse software waarmee je bewegende beelden over elkaar heen kunt leggen om te vergelijken. Spelers kan ik daarmee heel precies de ontwikkelingen in hun bewegingen laten zien. Die beelden zeggen meer dan woorden. Spelers hebben soms niet door dat ze iets fout doen; ze doen het onbewust onbekwaam. Wanneer ze het zich wel beseffen, verandert hun gedrag in bewust onbekwaam. Met technische hulpmiddelen kan ik ze overtuigen dat het anders en beter kan, zodat ze bewust bekwaam worden. En uiteindelijk wil ik natuurlijk dat hun bewust bekwame gedrag vanzelfsprekend wordt: onbewust bekwaam dus. Meestal gaat daar wel wat tijd in zitten, maar dat zullen jullie wel herkennen.’

Niet afkappen
Heeft Lammers ook te maken met agressie in zijn werk? En hoe gaat hij daarmee om? ‘Agressie is bij ons geen vies woord. Ik heb geleerd agressie niet te snel af te kappen, want als een speler agressief wordt, betekent dit dat de situatie haar niet onverschillig laat; dat ze ermee bezig is. Als iemand gepassioneerd is, komt er wel eens boosheid boven, dat kan heel functioneel zijn. Het is wat anders als agressie voortkomt uit frustratie. Een speler die gaat schelden omdat haar teamgenoot niet goed speelt, dat accepteer ik niet.’ Marc Lammers heeft besloten na de Olympische Spelen te stoppen als bondcoach. ‘Het is de mooiste baan van de wereld, maar het vergt veel energie en er komen steeds meer buitenlandse toernooien bij. Mijn kinderen zijn nu 9 en 10 jaar. Ik voel dat ze een vader nodig hebben en dat ik even een andere uitdaging moet zoeken. Die zal er dan ook wel komen ...’