Het gouden wapen

Hockey sloeg al aardig wat olympisch eremetaal bij elkaar voor Nederland,- vooral dankzij de lange traditie van de strafcorner.

In de olympische finale van Atlanta, twaalf jaar geleden, worstelde Nederland met zichzelf. Oranje kon in het veld maar bitter weinig afdwingen tegen de Spanjaarden, die een kleine voorsprong koesterden. Maar drie strafcorners later stonden de verbouwereerde Zuid-Europeanen met lege handen. Waren zij niet de soepeler hockeyende ploeg geweest? Ja, dat waren ze, maar Oranje bezat Floris-Jan Bovelander en Bram Lomans. De eerste maakte in zijn 241 interlands 215 treffers - het merendeel uit strafcorners.

Vooral dit wapen maakt hockey tot een van meest gelauwerde olympische sporten van Nederland. Weliswaar bezet het met drie goud, vier zilver en vier brons de achtste plek in de pikorde, maar de sporten die het boven zich moet dulden, kennen veel disciplines en mogen meer dan zes medailles per Spelen verdelen. Dat meegerekend zou hockey wel eens Nederlands succesvolste olympische sport kunnen zijn.

En dat komt door een Nederlandse traditie waaraan de internationale concurrentie niet kan tippen. ‘Alle grote toernooien worden beslist door de strafcorner,’ zegt Marc Lammers, bondscoach van de Nederlandse vrouwen. ‘En wij besteden al vroeg aandacht aan dit fenomeen. Hier kun je de hockeyjeugd gerust een uur lang zien trainen op een strafcorner. In Spanje, waar ik ook werkte, vragen ze na een kwartier of we niet wat anders kunnen gaan doen. Veel landen beseffen niet dat je al jong de basis moet leggen voor een goede corner.’
De Nederlandse heren pakten afgelopen zomer de Europese titel, vooral door zestien doelpunten van Taeke Taekema, vier strafballen en twaalf strafcorners. ‘Ik coachte Taeke als 15-jarige jongen bij de B-junioren,’ zegt Lammers. ‘Toen al trainde hij uit zichzelf elke dag een uur lang op de strafcorner.’

Die gretigheid heeft vooral te maken met traditie. Spelers als Paul Litjens, Ties Kruize, Bovelander, Lomans, Fieke Boekhorst, Lisanne Lejeune vergaarden hun heldenstatus grotendeels door dit specialisme. Welke hockeykind wilde niet op hen lijken? Nederland kent zelfs ‘cornerdagen’ en speciale trainers. Maken in een land als Spanje hockeyende kinderen op hun elfde voor het eerst kennis met de strafcorner, hier gebeurt dat al zo’n twee jaar eerder. ‘Het hoort bij onze stijl van hockeyen,’ zegt Lammers.

Internationaal combineert Nederland zijn goede strafcorner met uitgekiende analyses van de verdedigende strategie van de tegenstander. Daarvoor gebruiken coaches de modernste technologieën. Marc Lammers kwam met de videobril, die hem in staat stelt spelbeelden te ontvangen van boven uit het stadion. Op die manier weet hij al snel hoe de verdedigers van de tegenstander uitlopen bij strafcorners. ‘Vooral in het vrouwenhockey is dat belangrijk. De heren schieten zo’n tachtig procent van hun corners rechtstreeks op doel en bij de anderen spelen ze variant. Bij vrouwen is dat net andersom: er is altijd de dreiging van het schot meteen, maar doorgaans is er sprake van een ingestudeerde combinatie. Dat kan uitgroeien tot een schaakspel, waarbij het van levensbelang is om te weten wat de tegenstander doet.’

De op deze pagina afgebeelde corner was van die kennis het resultaat. De Nederlandse vrouwen bedachten de variant zelf, twee weken voor het cruciale WK-groepsduel met de Engelsen in Madrid, waar de ploeg twee jaar geleden de wereldtitel won. ‘De speelsters stelden vast dat een van de Engelsen altijd op de bal afstormde als een soort kamikaze. Ze verzonnen een oplossing om deze uitloper te omzeilen en vervolgens de andere verdedigers te foppen met een schijnslag. En daarbij legden ze het nodige oog voor detail aan de dag. Zo moest Kim Lammers niet alleen over de bal heen maaien, maar zo hard in het met water bespoten veld slaan dat ze een van de verdedigers zou ‘verblinden’ met de opspattende druppels. Het was deze variant, waaruit Janneke Schopman het enige doelpunt van de wedstrijd maakte. En door die treffer gingen niet de Engelsen, maar wij naar de halve finale.’